fbpx

Wat is een stoma?

Een stoma, letterlijk ‘mond’ of ‘opening’ in het Grieks, is een kunstmatige uitgang voor uw urine of ontlasting. Dit betekent dat uw urine of ontlasting via een opening in uw buik naar buiten wordt geleid. U krijgt een stoma als uw urine of ontlasting uw lichaam niet via de natuurlijke manier kan of mag verlaten. Een stoma wordt tijdens een operatie aangebracht.

Soorten stoma’s

Stoma’s zijn er in verschillende soorten. Allereerst zijn er darmstoma’s en urinestoma’s. Darmstoma´s zijn weer te onderscheiden in dikkedarm- en dunnedarmstoma´s. Die kunnen op hun beurt enkel- of dubbelloops zijn. Een enkelloops stoma heeft één opening en een dubbelloops stoma heeft twee openingen.

Stoma: tijdelijk of blijvend?

Een darmstoma kan tijdelijk of blijvend zijn. Dat is meestal afhankelijk van de reden waarom u een stoma krijgt. De aanleg van een stoma kan namelijk verschillende oorzaken hebben. Een tijdelijke stoma krijgt u meestal om uw dikke of dunne darm rust te geven, bijvoorbeeld bij een ontsteking of na een operatie. Als uw darmen hersteld zijn, kan de stoma in veel gevallen gewoon verwijderd worden. Maar het komt ook voor dat u de stoma moet houden, bijvoorbeeld als uw darm niet goed geneest.

Ook kan een stoma blijvend zijn, als:

  • een ziekte of behandeling uw darmfunctie belemmert;
  • uw kringspier (anus) niet meer werkt of is verwijderd;
  • (een deel van) uw darm is verwijderd.

Hulpmiddelen bij een stoma

Als u een stoma heeft, verlaat uw ontlasting of urine uw lichaam via een opening in uw buik. U gebruikt speciaal opvangmateriaal om de ontlasting op te vangen. Dit materiaal helpt ook uw huid rondom de stoma te beschermen. De verpleegkundige zal u alles vertellen over de verzorging van uw stoma.

Wanneer krijg je een stoma?

Een stoma krijgt u niet zomaar. De redenen waarom iemand een stoma krijgt, zijn heel uiteenlopend en verschillen per persoon. Voordat de arts de beslissing neemt om een stoma aan te leggen, heeft u meestal verschillende onderzoeken naar uw klachten gehad. Wel is het zo dat die klachten in de meeste gevallen met uw maag, darmen of urinewegen te maken hebben. Het gaat vaak om een van de meest voorkomende, volgende aandoeningen:

Diverticulitis

Diverticulitis is een ontsteking van de zogenoemde divertikels: dit zijn kleine uitstulpingen aan de buitenkant van uw darm. Divertikels ontstaan doordat het slijmvlies aan de binnenkant van uw darm door de spierlagen van uw darm heen drukt. Dit kan op zich geen kwaad, maar als er ontlasting in de uitstulpingen blijft hangen, kunnen ze gaan ontsteken en zelfs kapot springen. Dit heet diverticulitis. Die ontstekingen kunnen leiden tot een ontsteking van uw hele darmwand, waardoor (tijdelijk) een stoma nodig kan zijn. Divertikels kunnen in uw hele darm voorkomen, maar meestal zitten ze in het laatste gedeelte van uw dikke darm, de endeldarm.

De ziekte van Crohn

De ziekte van Crohn is een chronische ontsteking van uw spijsverteringskanaal. Op verschillende plekken in dat spijsverteringskanaal kunnen ontstekingen optreden, maar meestal gebeurt dit in uw dunne, dikke of endeldarm. Die ontstekingen ontstaan onder andere in de darmwand, maar kunnen zich heel diep uitbreiden, zelfs tot aan uw huid of andere organen. Zo kunnen bijvoorbeeld fistels ontstaan. Er bestaan medicijnen om de ontstekingen te remmen, maar als die niet helpen, kan een (tijdelijke) stoma uitkomst bieden.

Colitis ulcerosa

Colitis ulcerosa betekent letterlijk: een ontsteking van de dikke darm, waarbij zweren voorkomen. Het is een chronische ontsteking van het slijmvlies aan de binnenkant van uw dikke darm. Ook voor deze aandoening geldt dat er medicijnen zijn, maar dat wanneer die niet goed werken een (tijdelijke) stoma nodig is.

Blaas- of dikkedarmkanker

Dikkedarmkanker is een van de meest voorkomende vormen van kanker. Bij dikkedarmkanker is er een tumor ontstaan in de darmwand. Deze tumor wordt weggehaald tijdens een operatie. Naast de tumor verwijdert de chirurg ook een stuk van uw darm om er zeker van te zijn dat alle tumorweefsels weg zijn. Vervolgens hecht de chirurg de uiteinden van uw darm weer aan elkaar. Omdat dit stuk van de darm rust nodig heeft, krijgt u dan vaak een tijdelijke stoma, zodat uw darm weer kan genezen.

Blaaskanker kan een reden zijn voor het aanleggen van een urostoma. Bij blaaskanker zitten er één of meer kwaadaardige gezwellen in uw blaas. De arts kan besluiten uw blaas weg te halen, waardoor een urostoma noodzakelijk is. Natuurlijk zijn er ook andere aandoeningen waarbij gekozen kan worden voor het aanleggen van een urostoma.

Dikkedarmpoliepen

Een poliep is een goedaardig gezwel in uw dikke darm. Omdat poliepen op een gegeven moment kwaadaardig kunnen worden en dus kunnen uitgroeien tot kanker, worden ze tijdens een coloscopie (darmonderzoek) weggehaald. Als u heel veel poliepen heeft, kan het nodig zijn (een deel) van uw darm te verwijderen. In dat geval kan een (tijdelijke) stoma nodig zijn.

Andere oorzaken

  • Aangeboren afwijkingen, zoals anusatresie, de ziekte van Hirschsprung en Maltrotatie.
  • Maagproblemen, zoals het dumpingsyndroom. Hierbij komt uw voedsel te snel vanuit uw maag in uw darmen terecht.
  • Slow Transit Constipatie (STC): een ernstige verstopping (obstipatie) van de ontlasting in de dikke darm en een trage colonpassage.
  • Chronische Idiopathische Intestinale Pseudo-obstructie (C.I.I.P.): een bewegingsstoornis van het maag-darmkanaal. Deze aandoening wordt ook wel gezien als een ernstige vorm van STC.
  • Een slecht functionerende blaas of afgesloten urineleiders.
  • Incontinentie: als therapie en behandelingen niet werken, kan een uro- of darmstoma een oplossing zijn.
  • Neurologische aandoeningen, zoals Multiple Sclerose (MS) of een dwarslaesie.
  • Een ongeluk of incident, waarbij uw darmen ernstig zijn beschadigd.

Meer informatie over oorzaken

Deze opsomming van aandoeningen is niet volledig. De oorzaken zijn namelijk heel erg divers en specifiek. Het kan dus zijn dat u om een andere reden een stoma krijgt.

Deel dit bericht