fbpx

Soorten injecties

Intraveneus betekent letterlijk in een ader en wordt meestal gebruikt in het kader van een toedieningsvorm van een geneesmiddel met behulp van een injectie direct in de ader: intraveneuze injectie.

Omdat de effecten hierbij zeer snel optreden en er bij vergissingen meestal geen weg terug is, mogen intraveneuze injecties in de regel alleen door een arts of verpleegkundige worden toegediend en in zeer dringende omstandigheden als toediening langs een andere weg te lang zou duren om verantwoord te zijn (bijvoorbeeld bij acute benauwdheid, gevaarlijke hartritmestoornissen, zeer ernstige infecties). De biologische beschikbaarheid van de toegediende geneesmiddelen is daarmee meteen maximaal.

Risico’s

Ernstige, soms fataal verlopende allergische reacties, overdosering, bloeding, spuiten in een arterie in plaats van een vene (wat tot vaatkramp en necrose kan leiden). Ook het infuus is meestal een intraveneuze toedieningsvorm.

Intramusculaire injectie

Ook injecties kunnen intramusculair worden toegediend (andere vormen zijn bijvoorbeeld intracutaan (in de huid), subcutaan (onderhuids) en intraveneus (in een ader). Sommige geneesmiddelen en de meeste vaccins kunnen goed intramusculair worden toegediend. Omdat spierweefsel goed doorbloed is, wordt het middel als het oplosbaar is meestal snel opgenomen, maar minder snel dan bij intraveneuze toediening.

Bij mensen wordt een intramusculaire injectie bij voorkeur in een dikke spier gegeven, en op zo’n plaats dat grote bloedvaten en zenuwbundels niet makkelijk kunnen worden geraakt. Spieren die hiervoor in aanmerking komen zijn onder andere:

  • Musculi glutaei medius et minimus (middelste en kleine bilspier);
  • Musculus deltoides (de deltaspier: dit is geen grote spier en dus alleen voor kleine hoeveelheden, maar de meeste vaccins zijn maar 0,5 à 1 ml waarbij dit geen bezwaar is);
  • Musculus quadriceps femoris: ofwel in de musculus rectus femoris (de rechte dijspier), ofwel in de musculus vastus lateralis;
  • Musculus glutaeus maximus (de grote bilspier, alleen in het buitenste bovenste kwadrant).

Subcutaan

Subcutaan is de term die wordt gebruikt bij het toedienen van een onderhuidse injectie. Hierna zal de stof langzaam in het bloed worden opgenomen. Er wordt gebruikgemaakt van een korte naald die geplaatst wordt in een plooi in de huid die met de vingers wordt gemaakt. De buik is hiervoor erg geschikt. Voorbeelden hiervan zijn de toediening van insuline door diabetici en de toediening van methotrexaat door mensen met reumatoïde artritis. Het volume van een subcutane injectie dient kleiner te zijn dan 2,0 ml in verband met het gevaar op ‘lekkage’ naar buiten.

Intracutaan

Wanneer een geneesmiddel of een behandeltechniek in de huid wordt toegepast spreekt men van intracutaan. Zo is een intracutane injectie een injectie in de huid (dus niet door de huid in de weefsels eronder) en wordt (vooral in de verloskunde) soms ook wel intracutaan gehecht.

Deel dit bericht