Soorten hulpmiddelen bij een wond

De ene wond is de andere niet. Wonden zijn er in verschillende soorten, met uiteenlopende oorzaken en in verschillende gradaties. Elke wond verdient een specifieke verzorging. Soms is alleen beschermen genoeg, maar het kan ook zijn dat u materialen nodig heeft om uw wond vochtig te houden of om uw wond te reinigen. 

Alginaatverband

Alginaatverband is een verband (of een gel) waar algen in zijn verwerkt. Alginaat heeft een reinigende en absorberende werking. Alginaat wordt meestal voorgeschreven bij wonden die matig tot veel vocht afgeven en bij wonden die niet schoon zijn. Dit kunnen brandwonden en schaaf- en snijwonden zijn, maar bijvoorbeeld ook chronische wonden, zoals een doorligwond of open been. Ook bij geïnfecteerde wonden kan alginaatverband of – gel een hulpmiddel zijn.

Hoe werkt alginaat?

Alginaat zorgt ervoor dat er zich een gellaagje vormt op uw wond. Dit gellaagje neemt wondvocht en vuil op, waardoor uw wond gereinigd wordt en goed kan genezen. Alginaatverband verkleeft niet aan uw wond. Hierdoor wordt nieuw weefsel dat zich vormt niet beschadigd en doet het geen pijn als het verband wordt verwisseld.

Hydrocolloïdverband

Heeft u een wond die weinig tot matig vocht afgeeft, dan kan hydrocolloïdverband een goed hulpmiddel zijn. Dit verband kan door uw arts of wondverpleegkundige worden voorgeschreven bijvoorbeeld bij een brand, schaaf- of snijwond, of bij chronische wonden zoals een doorligwond of open been. Hydrocolloïd is een zelfklevend en huidbeschermend verband dat een gel vormt wanneer het in aanraking komt met wondvocht.

Hoe werkt hydrocolloïd?

Hydrocolloïd zorgt ervoor dat er zich een gellaagje vormt op uw wond. Dit gellaagje absorbeert en houdt uw wond vochtig, waardoor uw wond goed kan genezen. Hydrocolloïdverband verkleeft niet aan uw wond. Hierdoor wordt nieuw weefsel dat zich vormt niet beschadigd. Hydrocolloïdverband is in verschillende maten en diktes verkrijgbaar.

Schuimverband

Schuimverband is een zacht verband met een sterk absorberende en ademende werking. Schuimverband wordt gebruikt bij wonden die matig tot veel vocht afgeven en waarvan de omliggende huid gevoelig is. Daarbij kunt u denken aan:

  • eerste- en tweedegraads brandwonden
  • chronische wonden, zoals een doorligwond of open been
  • geïnfecteerde wonden
  • oncologische wonden
  • chirurgische wonden
  • donorsites; ofwel plekken waar huid is weggehaald voor een huidtransplantatie

Schuimverband is zacht en vervormbaar, waardoor het comfortabel aanvoelt. Het is verkrijgbaar met en zonder kleefrand en is op maat te knippen.

Hoe werkt schuimverband?

Schuimverband bestaat uit verschillende laagjes die wondvocht en bacteriën vasthouden en tegelijkertijd uw wond vochtig houden. Op die manier stimuleert het verband een optimale wondgenezing. Door de sterk absorberende werking past schuimverband zich aan de contouren van uw wond aan. En doordat het verband niet met uw wond verkleeft, kunt u het pijnloos verwijderen. Uw arts of wondverpleegkundige geeft aan hoe lang het schuimverband mag blijven zitten.

Hydrogel

Een hydrogel is wondverzorgingsmateriaal dat om verschillende redenen kan worden voorgeschreven. Hydrogel wordt meestal door uw arts of wondverpleegkundige toegepast wanneer een vochtige wondbehandeling noodzakelijk is of als afgestorven weefsel rondom uw wond moeilijk loslaat. Daarnaast werkt een hydrogel verkoelend en pijnverminderend en kan de gel bijvoorbeeld gebruikt worden om de wond te reinigen. Door de transparante kleur van de gel kan uw arts de wond goed controleren. Uw wondverpleegkundige of arts altijd alles vertellen over de werking van de hulpmiddelen, net als onze verpleegkundigen op de Klantenservice.

Hoe werkt hydrogel?

De arts of wondverpleegkundige brengt de hydrogel direct op de wond aan en laat deze een bepaalde periode zitten, zodat die goed kan inwerken en zijn werk kan doen. Eventueel afgestorven weefsel wordt door de gel los geweekt. Na een paar dagen verwijdert de arts of wondverpleegkundige de gel met een zoutoplossing. Vaak wordt hydrogel in combinatie met een verband gebruikt.

Zilververband

Zilververband is een verband waar zilver in verwerkt is. Zilver heeft een antibacteriële werking: het doodt alle bacteriën en schimmels in en rondom uw wond. Zilververband is een verzamelnaam voor alle verbanden waar zilver in zit. Het kan namelijk voorkomen in verschillende typen verbanden, zoals alginaatverband en schuimverband. Zilververband wordt met name gebruikt bij wonden met een vertraagde wondgenezing door (mogelijke) aanwezigheid van bacteriën of schimmels.

Hoe werkt zilververband?

De antibacteriële werking van het zilververband wordt actief zodra het verband in aanraking komt met wondvocht. Het zilver zorgt ervoor dat de bacteriën en/of schimmels in de wond afsterven en dat deze samen met het wondvocht worden afgevoerd. Zilververband is zeven dagen werkzaam.

Bij minder diepe, sneller genezende wonden (acute wonden) is het goed schoonhouden en beschermen van uw wond meestal genoeg. Hiervoor gebruikt u pleisters, (zalf)gazen, kompressen of absorberende verbanden. Ook worden deze ‘traditionele’ materialen ingezet om complexere wonden bijvoorbeeld af te dekken of te fixeren. Uw huisarts, behandelend arts of wondverpleegkundige kan u precies aangeven welke materialen voor u van toepassing zijn.

Fixatiemateriaal

Pleisters

Pleisters zijn onder te verdelen in twee soorten: wondpleisters en eilandpleisters. Het belangrijkste verschil is dat wondpleisters niet steriel zijn en eilandpleisters wel. Eilandpleisters zijn per stuk verpakt; wondpleisters zitten op een rol of een strip. Beide hebben een hypoallergene kleeflaag en een wondkussentje dat niet aan de wond verkleeft.

Gaaskompressen

Gaaskompressen zijn er onder andere van katoen en van non-woven materiaal. De non-woven kompressen absorberen beter en worden dus gebruikt bij wonden die wat meer vocht afgeven. Ook is een non-woven kompres zachter dan een katoenen kompres en verkleeft het minder snel, waardoor het verwijderen minder pijn geeft. Splitgazen worden rondom een insteekopening (bijvoorbeeld voor een drain of katheter) gelegd om te fixeren. Een splitgaas is een gaas met letterlijk een split erin.

(Zalf)gazen

Zalfgaas is een gaas waarin een zalf of vaseline is verwerkt. U gebruikt zalfgaas bij oppervlakkige wonden (bijvoorbeeld schaafwonden of brandwonden) om te voorkomen dat het kompres of verband aan uw wond verkleeft. U plaatst dit dus onder een ander wondmateriaal. Het voorkomt dat uw wond uitdroogt en zorgt ervoor dat nieuw weefsel goed kan aangroeien.

Absorberende verbanden

Een absorberend verband gebruikt u bij wonden die matig tot veel vocht afgeven. Er bestaan verschillende typen absorberende verbanden, die verschillen in de mate waarin ze vocht kunnen opnemen. Absorberende verbanden hebben vaak een zachte afwerking en verkleven niet met uw wond.

Fixatiemateriaal

Om gaas,verband of kompres vast ze zetten, gebruikt u fixatiemateriaal. Dit is in verschillende soorten en materialen verkrijgbaar:

  • Hechtpleisters
  • Fixatie- en steunwindsels
  • Volvlakfixatie
  • Steriele wondfolie
  • Buisverbanden

Huidbeschermers

Voor de genezing van uw wond is het belangrijk dat de huid die eromheen ligt in goede conditie is. Die wondomgeving heeft bescherming nodig tegen het vocht dat uit uw wond kan komen. Daardoor kan de wond namelijk groter worden of gaan wijken. Om dat te voorkomen, kunt u huidbeschermers gebruiken.

Typen huidbeschermers

Welk middel u als huidbescherming kunt gebruiken, hangt onder andere af van de vraag of de huid rondom uw wond nog intact is.

  • Barrièrespray of doekjes: deze leggen een beschermend filmlaagje op uw huid en kunnen alleen preventief gebruikt worden, dus als uw huid intact is.
  • Huidbeschermende crèmes: Met een huidbeschermende crème houdt u uw huid soepel en waterafstotend. Ook zorgt zo’n crème ervoor dat de pH-waarde van uw huid op peil blijft. Gebruik deze crème alleen maar in overleg met de verpleegkundige.

Uw wondverpleegkundige zal u adviseren over de producten die voor u geschikt zijn.