Interview Peter Bellens (Antwerpen)

“Zorgen voor mensen, dat is ook economie !”

Op 1 januari 2018 breekt een nieuw tijdperk aan voor de Vlaamse provincies. Ze zijn dan niet langer bevoegd voor persoonsgebonden thema’s als welzijn en gezondheid, sport, cultuur of jeugd. Het Antwerpse provinciebestuur past zijn welzijns- en gezondheidsbeleid aan die nieuwe situatie aan, waardoor het toch ondersteuning en stimulansen kan blijven geven aan de sector. “Meer dan ooit zullen we ons focussen op de economische dimensie van het gezondheidsbeleid,” stelt gedeputeerde Peter Bellens (CD&V). “Op die manier kunnen we toch nieuwe bakens uitzetten voor de toekomst.”

Peter Bellens (c) Britt Guns

Peter Bellens (c) Britt Guns

De provincie Antwerpen heeft zich grondig voorbereid op de nieuwe situatie, die er al een tijdje zat aan te komen. Een jaar geleden sprak Peter Bellens nog van een ongemakkelijke spreidstand tussen dagelijks beleid voeren, een vlotte overgang van taken en personeel naar andere bestuursniveaus voorbereiden  én het ontwikkelen van nieuwe strategieën. Het zijn drukke maanden geweest, die veel energie hebben gekost hebben, maar vandaag is de bocht genomen en ligt er een nieuwe visie op tafel. Die is opvallend economisch gekleurd.

Peter Bellens: “Economie is een grondgebonden materie, waarvoor de provincies dus wel nog bevoegd zijn. In de provincie Antwerpen is de welzijns- en gezondheidssector met 73.000 arbeidsplaatsen de grootste werkgever, groter dan de bouw, de chemie of de haven. Het economisch belang staat dus buiten kijf. Op dat aspect willen we nu meer inzetten, weliswaar op een maatschappelijk verantwoorde manier waarbij niet de winst maar de mens centraal staat.”

De provincie Antwerpen wil daarom een aantal thema’s waar ze vroeger al op inzette nog intensiveren en tegelijk ook nieuwe initiatieven ontwikkelen. De tendensen die zich in de samenleving voordoen wijzen de weg, bijvoorbeeld onze snel verouderende bevolking.

“De uitdagingen zijn bijzonder groot,” stelt de gedeputeerde. “We hebben meer helpende handen nodig in woon- en zorgcentra en in de thuiszorg, het aantal mantelzorgers zal sterk toenemen, er moeten nieuwe technische hulpmiddelen ontwikkeld worden, woningen moeten aangepast worden zodat mensen zolang mogelijk in hun eigen huis kunnen wonen, … Op al die domeinen kunnen wij als provinciebestuur nog altijd onze rol spelen.”

Zo maakt de provincie nu al jongeren en werkzoekenden warm voor een baan in de zorgsector via Zorgtalent, een samenwerking met de VDAB en Stad Antwerpen die nu overal wordt uitgerold. Door de nadruk te leggen op nieuwe technologieën doorbreken de initiatiefnemers het klassieke beeld van het beroep en hopen ze ook een ander type werknemers aan te trekken. Naarmate elektronica en robotica verder oprukken, neemt immers ook de behoefte aan (hoog) technologisch geschoolde werkkrachten overhand toe.

Zorginnovatie op alle domeinen   

Niet alleen in welzijns- en verzorgingscentra, ook in een heleboel aanverwante sectoren wordt de komende jaren een flinke groei van de tewerkstelling verwacht. De provincie Antwerpen wil zich internationaal op de kaart zetten als centrum van zorginnovatie, op allerlei domeinen, en spoort ondernemers aan om samen met zorg- en kennisinstellingen nieuwe diensten en producten te ontwikkelen.

Dat deed bijvoorbeeld de Kempense KMO Tops’ Foods. Samen met de Thomas More-hogeschool ontwikkelde het bedrijf een nieuwe ontbijtvoeding voor mensen met dementie en slikproblemen, een smoothie van verse producten die precies de juiste dikte heeft om de slikbeweging te stimuleren. Hierdoor kan ondervoeding, wat in veel woonzorgcentra een probleem is, worden tegengegaan. Het product is ondertussen commercieel op de markt gebracht.

Een gloednieuw provinciaal zorginnovatiefonds van meer dan 1,8 miljoen euro moet ervoor zorgen dat zulke initiatieven navolging krijgen. “Veel ondernemers staan te popelen,” vervolgt Bellens enthousiast. “Het CrossCare-programma dat Vlaamse en Nederlandse bedrijven samenbrengt, is overbevraagd, het Kempen Health & Care Network is een succes, rond het postrevalidatiecentrum van To Walk Again in Herentals wordt een cluster van bedrijven samengebracht dat op zulke innovaties inzet, en zo kan ik nog wel even doorgaan.”

De oprichting van bedrijvenclusters rond specifieke thema’s wordt sterk gestimuleerd. Zo komt de thuis- en mantelzorg centraal te staan in en om het Gouverneur Kinsbergencentrum in Wilrijk, dat wordt uitgebouwd tot een kennis- en expertisecentrum. Er komt onder meer een testlab, waar leerlingen, werkzoekenden en professionals ervaring kunnen opdoen door allerlei situaties in de thuiszorg via simulaties te beleven.

Bij dit alles zorgt de provincie zelf voor financiële ondersteuning of wijst ze de weg naar andere subsidiekanalen, zoals de Europese programma’s. Peter Bellens hoopt dat ook kleine en middelgrote ondernemingen hun kansen zullen grijpen: “98% van onze bedrijven zijn KMO’s, maar in het verleden kwam slechts 6% van de Europese innovatiesteun bij hen terecht. Die verhouding klopt niet en daar willen we iets aan doen. We voorzien bovendien niet alleen middelen voor de ontwikkeling van nieuwe technieken en methodieken maar we helpen die ook succesvol op de markt te brengen.”

Het werk verderzetten

Ondanks het enthousiasme voor de nieuwe aanpak begrijpt de Antwerpse gedeputeerde nog steeds niet waarom uitgerekend de bevoegdheden welzijn en gezondheid aan de provincies werden onttrokken. “Het gaat hier om kwetsbare mensen, die hulp en bijstand nodig hebben,” verzucht hij. “Ieder beleidsniveau zou daarmee moeten bezig zijn, van hoog tot laag. De voorbije jaren hebben we door samen te werken met lokale en regionale partners veel mooie initiatieven op de rails gezet die een goede eerstelijnszorg garanderen : laagdrempelig tandartsbezoek voor kwetsbare groepen, hulp aan jongeren met psychologische problemen bij Tejo, Family Justice Centra in de strijd tegen intrafamiliaal geweld, … Ik hoop dat Vlaanderen straks evenveel mensen en middelen inzet om die inspanningen te valideren en het mogelijk te maken dat er nog meer nieuwe projecten van onderuit kunnen groeien, die inspelen op de specifieke noden van onze regio’s, met lokale partners die het werkveld door en door kennen. Daar ligt de garantie op succes.”  

 

Peter Bellens

Gedeputeerde voor Welzijn en Gezondheid

Provincie Antwerpen