Geneesmiddelen zijn geen snoepjes !

Met de campagne ‘Een geneesmiddel is geen snoepje’ wil het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) het grote publiek sensibiliseren voor het goed gebruik van geneesmiddelen. Aan de hand van twaalf tips maakt het agentschap duidelijk dat een geneesmiddel ondoeltreffend, ongeschikt en zelfs ronduit gevaarlijk kan zijn bij verkeerd gebruik, gebruik zonder advies van een arts of apotheker of wanneer de richtlijnen in de bijsluiter niet gerespecteerd worden.

1. Vertrouw niet zomaar op het advies dat u van een kennis krijgt of op het internet vindt, zelfs al is het goedbedoeld.

Een geneesmiddel dat bij iemand anders doeltreffend is, is niet per definitie ook geschikt voor u. Erger nog, het kan meer kwaad dan goed doen. De dosering van een geneesmiddel en de duur van een behandeling zijn ook verschillend voor elk individu. Gebruik geen geneesmiddelen die niet rechtstreeks voor u bedoeld zijn. Doe ook niet het omgekeerde: geef uw geneesmiddelen nooit door aan iemand anders, ook al zijn de symptomen schijnbaar dezelfde. Raadpleeg uw arts en vraag advies aan uw apotheker, zij zijn uw beste raadgevers. De arts en de apotheker zijn gekwalificeerde professionals die de antwoorden kennen op al uw vragen over geneesmiddelen zoals de toedieningswijze, de te gebruiken hoeveelheid (dosis), het tijdstip van inname, de gebruiksaanwijzingen, de mogelijke wisselwerking met andere geneesmiddelen, de invloed van voedsel, de mogelijke bijwerkingen, de contra-indicaties en de bewaring van het geneesmiddel.

2. Lees aandachtig de bijsluiter en de vermeldingen op de verpakking van het geneesmiddel.

U wordt bijvoorbeeld herinnerd aan de volgende elementen: geneesmiddelen op medisch voorschrift zijn aan u persoonlijk voorgeschreven en mogen niet aan een ander persoon doorgegeven worden. Raadpleeg steeds uw arts of apotheker wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of als er een bijwerking optreedt die niet in de bijsluiter vermeld staat.

3. Zorg ervoor dat het geneesmiddel dat u koopt vergund is door de bevoegde autoriteiten.

In België zijn alleen apothekers bevoegd om geneesmiddelen te verkopen. Koop uw geneesmiddelen via het legale circuit: in een vergunde apotheek, in het geval van geneesmiddelen voor menselijk gebruik en vrij van medisch voorschrift, via de internetsite van een vergunde apotheek. De internetsite moet wel genotificeerd zijn bij het FAGG en de Orde der Apothekers. U kunt de lijst van genotificeerde internetsites raadplegen op de internetsite van het FAGG.

4. Als u geneesmiddelen koopt via het internet buiten het legale circuit loopt u het risico deze verkeerd te gebruiken.

Bovendien riskeert u vaak nagemaakte of vervalste geneesmiddelen te ontvangen. Richt u altijd tot uw arts of apotheker om nare gevolgen te vermijden. Het internet is een snel en toegankelijke informatiebron. De informatie, reclameboodschappen en aanbiedingen op het vlak van gezondheid en geneesmiddelen zijn talrijk, maar moeten benaderd worden met de grootste voorzichtigheid. Het is vaak moeilijk om de oorsprong van de informatie te achterhalen en de betrouwbaarheid en relevantie ervan te beoordelen. Terwijl sommige websites kwaliteitsvolle informatie vermelden, zijn andere weinig interessant. In het bijzonder spam (ongevraagde e-mail) verwijzen de gebruikers in vele gevallen naar illegale websites waar geneesmiddelen te koop aangeboden worden. Het gaat hierbij meestal om nagemaakte of vervalste geneesmiddelen.

5. Neem contact op met uw arts en/of apotheker indien er bijwerkingen optreden.

Een geneesmiddel kan aanleiding geven tot een of meer bijwerkingen. Meestal zijn bijwerkingen ondergeschikt aan de voordelen van een behandeling. De meest voorkomende bijwerkingen zijn een ontregelde spijsvertering (bijvoorbeeld misselijkheid, braken, diarree, constipatie), hoofdpijn, vermoeidheid en slaperigheid. Sommige zijn zo ernstig dat deze kunnen leiden tot een ziekenhuisopname of het verlengen ervan. Een bijwerking kan zelfs levensbedreigend zijn voor de patiënt. Elk geneesmiddel kan een of meer bijwerkingen met zich meebrengen. Voor het in de handel brengen worden de kwaliteit, veiligheid en doeltreffendheid van elk geneesmiddel geëvalueerd in verhouding tot de verbetering van de gezondheidstoestand door behandeling met het geneesmiddel en tot de risico’s die deze behandeling inhoudt. Ook de arts zal voor elke individuele patiënt de voor- en nadelen tegen elkaar afwegen. Bij een ernstige ziekte is een doeltreffend geneesmiddel aanvaardbaar ook als dit bijwerkingen teweegbrengt. Omgekeerd is het moeilijk te aanvaarden dat een geneesmiddel voor het bestrijden van kleine kwaaltjes ernstige bijwerkingen zou hebben.

6. Een huis- of reisapotheek kan de plaats van een arts en/of apotheker niét innemen.

Het is een must om altijd een aangepaste huis- of reisapotheek bij de hand te hebben om kleine kwaaltjes te verzorgen en/of te verlichten. Vergeet toch niet dat in de regel uw arts en apotheker de professionals bij uitstek zijn om uw gezondheidsproblemen te beoordelen, u de juiste behandeling voor te schrijven en u bij de aflevering van geneesmiddelen persoonlijk advies te geven over het goed gebruik ervan. Uw huis- of reisapotheek bevat geneesmiddelen die door uw arts zijn voorgeschreven en/of door uw apotheker werden aangeraden, naast een aantal verzorgingsproducten (bijvoorbeeld ontsmettingsmiddel, pleisters).

7. Ga na of een geneesmiddel een invloed kan hebben op uw rijvaardigheid.

Veel geneesmiddelen kunnen de waakzaamheid verminderen en daardoor een mogelijk risico inhouden bij het besturen van een voertuig. Lees altijd eerst de bijsluiter, in het bijzonder de rubriek “Besturen van voertuigen en het gebruik van machines”, om de mogelijke invloed van een geneesmiddel op de rijvaardigheid te kennen. U vindt er alle nuttige informatie terug. Indien u twijfelt, aarzel dan niet om raad te vragen aan uw arts en/of apotheker. Opgepast: ook een geneesmiddel vrij van medisch voorschrift kan een invloed hebben op uw rijvaardigheid.

8. Raadpleeg uw arts en/of apotheker alvorens u geneesmiddelen neemt als u zwanger bent of borstvoeding geeft.

Een zwangerschap of de periode van borstvoeding zijn delicate periodes als het op geneesmiddelengebruik aankomt. Vraag altijd het advies van uw arts en/ of apotheker als u zwanger bent of borstvoeding geeft. Lees ook steeds de rubriek “Zwangerschap en borstvoeding” van de bijsluiter alvorens u een geneesmiddel inneemt.

9. Wees voorzichtig en waakzaam als u geneesmiddelen aan kinderen geeft.

Kinderen zijn geen kleine volwassenen: ze reageren anders op geneesmiddelen en verwerken ze ook op een andere manier. De kans op overdosering of intoxicatie is reëel. Het is heel belangrijk om bijzonder voorzichtig te zijn bij het toedienen van een geneesmiddel aan een kind, ongeacht of het een geneesmiddel op medisch voorschrift is of niet.

10. Pijnstillers en zelfmedicatie: maak er geen misbruik van.

Sommige pijnstillers zijn vrij verkrijgbaar: de apotheker mag deze zonder medisch voorschrift afleveren. Door de beperking van hun indicaties tot de behandeling van lichte tot matige pijn en koorts, en door hun sterkte mogen bepaalde pijnstillers in principe zonder voorafgaand doktersadvies gebruikt worden. Ook al heeft u er geen medisch voorschrift voor nodig zijn deze pijnstillers niet zonder risico. Zelfmedicatie mag in geen geval langdurig toegepast worden zonder medisch advies. Soms volstaan een aantal simpele maatregelen om bepaalde soorten pijn te voorkomen of te verlichten zoals regelmatige lichaamsbeweging, een betere houding of preventieve controles bij de tandarts of oogarts.

11. Gebruik antibiotica alleen indien nodig.

Antibiotica zijn cruciaal bij de behandeling van ernstige infecties veroorzaakt door bacteriën (bijvoorbeeld hersenvliesontsteking, pneumonie, septicemie, wondinfectie, sommige vormen van angina of oorontsteking). Antibiotica hebben weinig of geen nut bij kleine infecties die zonder enige behandeling gunstig evolueren. Het overmatig gebruik van antibiotica maakt bacteriën steeds resistenter tegen antibiotica. Daarom is het essentieel dat u antibiotica verstandig gebruikt. Uw arts is de enige gekwalificeerde persoon die u de juiste behandeling kan voorschrijven. Het is in ieders belang om bestaande antibiotica minder vaak en beter te gebruiken om te voorkomen dat geneesbare infecties die vandaag de dag met antibiotica kunnen genezen worden, dat morgen ook nog zijn.

12. Tijdens moeilijke periodes in uw privéleven of op het werk kunnen wel eens gevoelens van angst, stress of slapeloosheid optreden.

Voor u naar geneesmiddelen grijpt, doet u er goed aan om een gezondere levensstijl aan te nemen en eventueel relaxatie of andere psychotherapeutische technieken te overwegen. Maar, wanneer de angst, stress of slapeloosheid uw dagelijks leven beheerst en ondraaglijk wordt, kan uw arts u eventueel slaap- of kalmeringsmiddelen voorschrijven. Dergelijke geneesmiddelen kunnen u tijdelijk helpen uw problemen te boven te komen door de symptomen weg te nemen. Slaap- en kalmeringsmiddelen pakken echter de diepere oorzaken niet aan. Gebruik slaap- en kalmeringsmiddelen met mate en zo kort mogelijk omwille van het ernstige risico van gewenning en verslaving